Rozdział II
OBOWIĄZKI MASZYNISTY W CZASIE WYKONYWANIA PRACY

§8
Obowiązki maszynisty przy rozpoczynaniu pracy

1. Maszynista obowiązany jest zgłosić się do pracy w wyznaczonym miejscu i czasie, uzyskać od właściwego dyspozytora potwierdzenie rozpoczęcia pracy w karcie pracy drużyny trakcyjnej i pojazdów oraz otrzymać niezbędne informacje o zakresie wykonywanej przez niego pracy.

2. Maszynista rozpoczyna pracę na pojeździe trakcyjnym w miejscu wyznaczonym przez właściwego dyspozytora.

3. Jeżeli maszynista nie może stawić się do pracy, jest on obowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym właściwego dyspozytora nie później niż na dwie godziny przed wyznaczoną godziną rozpoczęcia pracy, zaś o przyczynie swojej nieobecności i przewidywanym okresie jej trwania jest obowiązany powiadomić właściwego dyspozytora nie później niż w drugim dniu nieobecności w pracy.

4. Maszynista ma obowiązek podjąć pracę w stanie psychofizycznym umożliwiającym bezpieczne wykonywanie wyznaczonych zadań.

5. Maszynista przed podjęciem pracy zobowiązany jest do zapoznania się z wydanymi ogłoszeniami i potwierdzenia tego faktu podpisem w sposób ustalony w zakładzie.

6. Jeżeli przyjęcie pojazdu trakcyjnego ma nastąpić na terenie zakładu, maszynista ma obowiązek pobrać książkę pokładową pojazdu z napędem i klucze do pojazdu trakcyjnego.

7. Na lokomotywie po wymaganym przeglądzie technicznym, maszynista zobowiązany jest:
1) sprawdzić w książce pokładowej pojazdu z napędem zapisy potwierdzające wykonanie przeglądu, odnotowanych napraw, prawidłowego działania układów urządzeń hamulcowych, celem upewnienia się o przydzieleniu mu do obsługi pojazdu sprawnego technicznie,
2) w miejscach dostępnych lokomotywy dokonać wzrokowych, zewnętrznych i wewnętrznych oględzin, celem sprawdzenia czy nie ma widocznych uszkodzeń lub braków,
3) sprawdzić:
a) ilość płynu w układzie chłodzenia silnika spalinowego,
b) ilość paliwa w zbiornikach,
c) poziomy oleju w dostępnych zespołach i podzespołach lokomotywy,
d) stan plomb na urządzeniach czujności maszynisty i przyciskach Radio-Stop,
e) prawidłowość zamknięcia szaf z aparaturą elektryczną WN,
f) taśmę w prędkościomierzu - w razie potrzeby założyć. W przypadku prędkościomierza elektronicznego przygotować do zapisu określonych parametrów w eksploatacji lokomotywy,
g) wyposażenie i jego termin ważności,
4) uruchomić lokomotywę oraz sprawdzić:
a) słuchowo i wzrokowo jej pracę,
b) sprawność radiołączności pociągowej i radio-stopu oraz urządzeń czujności maszynisty - fakt sprawdzenia odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem,
c) osygnalizowanie lokomotywy i sygnały dźwiękowe,
d) sprawność urządzeń ogrzewania pociągu.

8. W trakcie przyjęcia składu złożonego z elektrycznych zespołów trakcyjnych, autobusu szynowego lub wagonu spalinowego po wymaganym przeglądzie technicznym, maszynista zobowiązany jest:
1) sprawdzić w książkach pokładowych pojazdu z napędem zapisy potwierdzające wykonanie przeglądów, odnotowanych napraw, celem upewnienia się o przydzieleniu mu do obsługi pojazdów sprawnych technicznie,
2) sprawdzić:
a) ilość płynu w układzie chłodzenia silnika spalinowego,
b) ilość paliwa w zbiornikach,
c) poziomy oleju w dostępnych podzespołach i zespołach autobusu szynowego, wagonu spalinowego,
d) stan plomb na urządzeniach czujności maszynisty oraz na przyciskach Radio-Stopu,
e) prawidłowość zamknięcia szaf z aparaturą elektryczną WN,
f) wzrokowo prawidłowość połączenia elektrycznych zespołów trakcyjnych lub autobusów szynowych,
g) taśmę w prędkościomierzu - w razie potrzeby założyć. W przypadku prędkościomierza elektronicznego przygotować do zapisu określonych parametrów w eksploatacji,
h) wyposażenie na pojeździe oraz termin jego ważności,
3) uruchomić elektryczny zespół trakcyjny (elektryczne zespoły trakcyjne wchodzące w skład pociągu), autobus szynowy lub wagon spalinowy oraz sprawdzić:
a) słuchowo i wzrokowo prawidłowość ich pracy,
b) radiołączność pociągową, Radio-Stop, urządzenia czujności maszynisty - fakt sprawdzenia odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem,
4) dokonać z rewidentem taboru wymaganą próbę hamulca pociągu oraz sprawdzić osygnalizowanie pojazdu i sygnały dźwiękowe.

9. Podczas przyjmowania lokomotywy będącej w okresie międzyprzeglądowym, maszynista ma obowiązek:
1) sprawdzić w książce pokładowej pojazdu z napędem zapisy potwierdzające wykonanie odnotowanych napraw oraz ważność przeglądu, celem upewnienia się o przydzieleniu mu do obsługi lokomotywy sprawnej technicznie,
2) dokonać w miejscach dostępnych lokomotywy wzrokowych oględzin zewnętrznych i wewnętrznych, celem sprawdzenia czy nie ma widocznych uszkodzeń lub braków,
3) sprawdzić:
a) ilość płynu w układzie chłodzenia silnika spalinowego,
b) ilość paliwa w zbiornikach,
c) poziomy oleju w dostępnych podzespołach i zespołach lokomotywy,
d) stan plomb na urządzeniach czujności maszynisty, przyciskach Radio-Stopu,
e) prawidłowość zamknięcia szaf z aparaturą elektryczną WN,
f) taśmę w prędkościomierzu - w razie potrzeby założyć. W przypadku prędkościomierza elektronicznego przygotować do zapisu określonych parametrów w eksploatacji lokomotywy,
g) wyposażenie lokomotywy oraz terminy jego ważności,
4) uruchomić lokomotywę oraz sprawdzić:
a) słuchowo i wzrokowo jej pracę,
b) osygnalizowanie i sygnały dźwiękowe,
c) radiołączność pociągową, Radio - Stop, urządzenia czujności maszynisty - fakt sprawdzenia odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem,
d) sprawność urządzeń ogrzewania pociągu.

10. Podczas przyjmowania elektrycznego zespołu trakcyjnego, autobusu szynowego, wagonu spalinowego będącego w okresie międzyprzeglądowym, maszynista ma obowiązek:
1) sprawdzić w książkach pokładowych pojazdu z napędem zapisy potwierdzające wykonanie odnotowanych napraw oraz ważność przeglądu, celem upewnienia się o przydzieleniu mu do obsługi sprawnego technicznie składu pociągu złożonego z elektrycznych zespołów trakcyjnych, autobusu szynowego lub wagonu spalinowego,
2) sprawdzić:
a) ilość płynu w układzie chłodzenia silnika spalinowego autobusu szynowego,
b) ilość paliwa w zbiornikach autobusu szynowego,
c) poziomy oleju w dostępnych podzespołach i zespołach autobusu szynowego, wagonu spalinowego,
d) stan plomb na urządzeniach czujności maszynisty, przycisku Radio-Stop,
e) prawidłowość zamknięcia szaf z aparaturą elektryczną WN,
f) prawidłowość połączenia elektrycznych zespołów trakcyjnych,
g) taśmę w prędkościomierzu - w razie potrzeby założyć. W przypadku prędkościomierza elektronicznego przygotować do zapisu określonych parametrów w eksploatacji,
h) wyposażenie na pojeździe oraz termin jego ważności,
3) uruchomić elektryczny zespół trakcyjny (elektryczne zespoły w chodzące w skład pociągu), autobus szynowy lub wagon spalinowy oraz sprawdzić:
a) słuchowo i wzrokowo ich pracę,
b) radiołączność pociągową, Radio-Stop, urządzenia czujności maszynisty - fakt sprawdzenia odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem,
4) dokonać z uprawnionym pracownikiem wymaganej próby hamulca pociągu oraz sprawdzić osygnalizowanie pojazdu i sygnały dźwiękowe.

11. W wyznaczonym czasie i miejscu zgłosić pojazd trakcyjny do pracy. W trakcie pracy maszynisty w obsadzie dwuosobowej tj. wraz z pomocnikiem maszynisty, czynności wymienione w ust. 6-9 maszynista wykonuje wspólnie z pomocnikiem maszynisty.

12. W przypadku wyznaczenia lokomotywy do prowadzenia pociągu lub wykonywania manewrów z ładunkami niebezpiecznymi sprawdzić, czy jest wyposażona dodatkowo w sprzęt wymagany Instrukcją MT-34a.

13. Jeżeli w czasie przyjmowania pojazdu trakcyjnego maszynista stwierdzi nieprawidłowości, które uniemożliwiają bezpieczne wykonanie pracy tym pojazdem, to powinien stwierdzone nieprawidłowości zgłosić dyspozytorowi i odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem.

14. Przed uruchomieniem jazdy sprawdzić czy hamulce ręczne (postojowe) na pojeździe trakcyjnym są odhamowane.

§9
Dojazd lokomotywy do składu pociągu

Obowiązki maszynisty przy dojeżdżaniu do składu pociągu:
1) na dojazd do składu pociągu maszynista musi otrzymać zgodę uprawnionego pracownika,
2) dojazd do składu pociągu może nastąpić z prędkością nieprzekraczającą 3 km/h (pojazdem dwukabinowym z kabiny czołowej w kierunku jazdy), po uprzednim zatrzymaniu pojazdu w odległości około 5m od składu i przygotowaniu sprzęgu śrubowego, przewodu głównego hamulcowego i zasilającego zgodnie z postanowieniami Instrukcji Mw-56,
3) dojazd do składu pociągu lokomotywą elektryczną jednosystemową winien odbywać się przy podniesionych wszystkich odbierakach prądu,
4) ręczne połączenie lokomotywy ze składem pociągu może nastąpić wyłącznie podczas postoju taboru,
5) po połączeniu lokomotywy z pociągiem maszynista ma obowiązek sprawdzić prawidłowość wykonanego połączenia.

§10
Przygotowanie pociągu do jazdy

Do obowiązków maszynisty przy przygotowaniu pociągu dojazdy należy:
1) właściwe wykonywanie czynności w czasie przeprowadzania przez uprawnionego pracownika wymaganej próby hamulców pociągu,
2) w przypadku drużyny trakcyjnej dwuosobowej na lokomotywie prowadzącej pociąg towarowy, w stacjach bez posterunku rewizji technicznej wagonów lub, gdy nie ma wyznaczonych pracowników stacyjnych, maszynista zleca pomocnikowi dokonanie wstępnych oględzin technicznych składu pociągu, o ile dyżurny ruchu zgłosi taką potrzebę. Zakres tych czynności określa Załącznik Nr 2 Instrukcji Ct-2, (Mt-2)
3) właściwe osygnalizowanie czoła pociągu,
4) osygnalizowanie końca pociągu towarowego, jeżeli należy to do obowiązków drużyny trakcyjnej,
5) za pomocą radiotelefonu zgłosić dyżurnemu ruchu gotowość do odjazdu pociągu:
a) bez drużyny konduktorskiej,
b) w obecności kierownika pociągu, w przypadku braku łączności z dyżurnym ruchu z radiotelefonu przenośnego,
6) odjazd pociągu może nastąpić po otrzymaniu właściwych dokumentów pociągowych oraz zezwolenia na jazdę,
7) w przypadku konieczności włączenia ogrzewania pociągu postąpić zgodnie z postanowieniami Instrukcji Mw 62 i MT-34a.

§11
Rozruch pociągu

1. W ruchu pasażerskim podczas rozruchu należy:
1) rozruch pociągu przeprowadzać w sposób niepowodujący szarpalń, zadziałania przekaźników nadmiarowych lub utraty przyczepności kół napędowych z szyną, jednak dający uzyskanie możliwie największego przyspieszenia,
2) w przypadku niewłaściwego działania urządzeń samoczynnego rozruchu, powodujących szarpania w składzie pociągu, działanie przekaźników nadmiarowych lub utratę przyczepności kół napędowych przejść na rozruch ręczny.

2. W ruchu towarowym w czasie rozruchu nastawnik jazdy lokomotywy przestawiać powoli od pierwszej pozycji jezdnej - do momentu naciągnięcia całego składu. Jeżeli istnieje uzasadniona obawa wystąpienia utraty przyczepności kół z szyną należy:
1) uruchomić piasecznice przed każdym przestawieniem nastawnika jazdy w dalsze położenie. Podczas przejazdu po zwrotnicach nie należy używać piasku,
2) stosować przyhamowania kół napędnych oraz układ kompensacji odciążenia osi, (jeżeli pojazd jest wyposażony w taki układ).

3. Na lokomotywach elektrycznych z rozruchem oporowym należy dążyć do szybkiego uzyskania jazdy bezoporowej.

4. Jeżeli prąd rozruchu wzrasta do wielkości zagrażającej utratą przyczepności kół względnie mogącej spowodować zadziałanie przekaźników ochronnych, a skład pociągu nie rusza należy:
1) w stacji zażądać przeprowadzenia próby hamulców,
2) na szlaku przy jednoosobowej obsadzie trakcyjnej wykonać hamowanie pełne, a następnie napełnić przewód główny hamulca. Jeżeli przy próbie rozruchu pociąg nie rusza należy fakt ten zgłosić dyżurnemu i zażądać pomocy.
3) na szlaku przy dwuosobowej obsadzie trakcyjnej sprawdzić działanie hamulców we własnym zakresie.

5. Niezależnie od serii lokomotywy elektrycznej jednosystemowej, rozruch ciężkiego pociągu towarowego należy przeprowadzać przy podniesionych wszystkich odbierakach prądu (nie dotyczy lokomotyw dwuczłonowych serii ET41).

§12
Obowiązki maszynisty w czasie prowadzenia pociągu lub jazdy luzem

1. Po uruchomieniu pociągu maszynista sprawdza działanie urządzeń hamulcowych poprzez wykonanie hamowania kontrolnego zgodnie z postanowieniami Instrukcji Mw56.

2 W czasie jazdy maszynista obowiązany jest:
1) obserwować sygnały i ściśle stosować się do nich oraz zwracać uwagę na prowadzony pociąg. Przy mijaniu posterunków ruchu i strażnic przejazdowych powinien uważać, czy ich obsługa nie podaje sygnałów, a w przypadku podawania stosować się do nich,
2) podczas przejazdu w obrębie stacji obserwować drogę przebiegu,
3) obserwować stan toru oraz sieci trakcyjnej na torze, po którym prowadzi pociąg i w miarę możliwości na torach sąsiednich, a w razie zauważenia jakichkolwiek niewłaściwości zgłosić najbliższemu posterunkowi ruchu,
4) prowadzić pociąg zgodnie z wewnętrznym rozkładem jazdy, dodatkami do niego i otrzymanymi rozkazami pisemnymi. W żadnym jednak przypadku nie można przekraczać prędkości konstrukcyjnej pojazdu trakcyjnego i prędkości wskazanej w wewnętrznym rozkładzie jazdy.

3. Maszynista obowiązany jest zmniejszyć natężenie świateł reflektorów w następujących okolicznościach:
1) podczas postoju pociągu w obrębie stacji,
2) przed mijaniem się z pociągiem i innym pojazdem kolejowym jadącym z przeciwnego kierunku,
3) podczas jazdy na szlakach położonych równolegle lub pod kątem ostrym w bliskiej odległości od dróg kołowych przed mijaniem się z pojazdami drogowymi,
4) w innych okolicznościach, w których zredukowanie natężenia światła może przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa jazdy innych użytkowników toru lub drogi.

4. Jeżeli zachodzi konieczność zatrzymania ciężkiego pociągu towarowego należy zatrzymać go w miejscu ułatwiającym późniejszy rozruch, mając jednak na uwadze widoczność podawanych dla pociągu sygnałów. Nie dotyczy to konieczności nagłego zatrzymania pociągu.

5. Podczas podjeżdżania do semafora wskazującego sygnał "Stój" maszynista powinien tak regulować prędkość, aby zatrzymać pociąg możliwie blisko semafora, jednak bez ryzyka pominięcia go, przy czym obraz sygnału na semaforze powinien być widoczny przez czołową szybę pojazdu trakcyjnego.

6. Wszystkie zauważone usterki w działaniu urządzeń sygnalizacyjnych obowiązany jest niezwłocznie zgłosić dyżurnemu ruchu ostatniego miniętego posterunku ruchu lub najbliższego.

7. Dla uniknięcia uszkodzeń odbieraków prądu bądź przeniesienia napięcia na uszynioną sieć trakcyjną elektryczne pojazdy trakcyjne w czasie przeciągania ich przez odcinki linii bez napięcia w sieci trakcyjnej muszą mieć opuszczone odbieraki prądu przez cały czas przejazdu.

8. W przypadku przeciągania elektrycznego zespołu trakcyjnego lokomotywą, za prawidłowe połączenie lokomotywy z elektrycznym zespołem trakcyjnym odpowiedzialny jest maszynista z elektrycznego zespołu trakcyjnego. Postępowanie w tym przypadku zawarte jest w Załączniku Nr 3 do Instrukcji Mt-2 oraz w postanowieniach Instrukcji MT-34a.

9. Bez uzasadnionej potrzeby nie rozłączać obwodu głównego pojazdu trakcyjnego stycznikami liniowymi za pomocą przycisku na pulpicie.

10. Zabrania się wyłączania podczas jazdy w czynnych kabinach maszynisty pojazdów trakcyjnych sprawnych urządzeń kontroli prowadzenia pociągu, czuwaka aktywnego, SHP i urządzeń radiołączności pociągowej. Urządzenia radiołączności na pojeździe trakcyjnym powinny być ustawione na właściwy dla danego rejonu kanał pracy radiotelefonu.

11. W przypadku jazdy pociągiem przy dwuosobowej obsadzie trakcyjnej fakt uszkodzenia urządzenia czujności należy odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem i kontynuować jazdę do stacji docelowej.

12. Maszynista obsługujący jednoosobowo pojazd trakcyjny powinien wezwać do kabiny sterowniczej kierownika pociągu, jeżeli w czasie jazdy pociągiem wystąpi, co najmniej jeden z przypadków:
1) prowadzenia pociągu w trudnych warunkach atmosferycznych (silna mgła, ulewny deszcz, śnieżyca, itp.),
2) uszkodzenie SHP lub czuwaka aktywnego na pojeździe trakcyjnym;
3) uszkodzenia wszystkich urządzeń kontrolujących czujność maszynisty na pojeździe trakcyjnym tj. SHP i czuwaka aktywnego,
4) uszkodzenia radiotelefonu przewoźnego na pojeździe trakcyjnym,
5) uszkodzenia urządzeń sterowania drzwiami z pulpitu sterowniczego maszynisty,
6) jazdy po torze w kierunku przeciwnym do zasadniczego niedostosowanym do jazdy dwukierunkowej (brak urządzeń blokady liniowej dwukierunkowej),

W takim przypadku przejście kierownika pociągu do i z pojazdu trakcyjnego powinno odbywać się na stacjach przyległych do miejsca wystąpienia usterki, po uprzednim zatrzymaniu pociągu, o czym z odpowiednim wyprzedzeniem w czasie, należy powiadomić dyżurnego ruchu.

13. W przypadku uszkodzenia na pojeździe trakcyjnym urządzenia radiołączności pociągowej lub wszystkich urządzeń kontrolujących czujność maszynisty (SHP, czuwak aktywny), w czasie jazdy pociągiem bez drużyny konduktorskiej, maszynista obsługujący jednoosobowo pojazd trakcyjny może doprowadzić pociąg tylko do najbliższej stacji.

14. W przypadku uszkodzenia radiotelefonu maszynista winien powiadomić o tym dyżurnego ruchu najbliższej stacji i postępować zgodnie z postanowieniami instrukcji R12.

15. W przypadku jazdy dwóch lub więcej czynnych lokomotyw elektrycznych spiętych razem nie może być podniesionych więcej niż trzy odbieraki prądu (nie dotyczy to przypadku oszronienia sieci i rozruchu ciężkiego pociągu towarowego).

16. Podczas postoju pociągu na stacjach pośrednich, należy dokonać wzrokowych oględzin wewnętrznych i zewnętrznych w miejscach dostępnych pojazdu trakcyjnego -jeżeli pozwala na to miejsce i czas postoju.

17. Podczas jazdy na pojeździe trakcyjnym muszą być załączone i pracować wentylatory chłodzenia silników trakcyjnych.

18. W czasie obsługi pojazdu trakcyjnego wyposażonego w komputerowy system sterowania i diagnostyki należy zwracać uwagę na treść komunikatów wyświetlanych na panelu operatorskim i ściśle się do nich stosować.

19.  Po zakończeniu jazdy pociągiem przed odczepieniem lokomotywy od składu maszynista obowiązany jest zahamować pociąg hamulcem zespolonym zgodnie z postanowieniami Instrukcji Mw-56 oraz postępować zgodnie z regulaminem technicznym stacji.

20. Podczas jazd doświadczalnych i próbnych obowiązują zasady obsługi pojazdu trakcyjnego określone w regulaminie tych jazd.

§13
Przeszkody w ruchu pociągów

1. Maszynista obowiązany jest niezwłocznie zatrzymać pociąg w następujących przypadkach:
1) uszkodzenia pojazdu trakcyjnego w sposób uniemożliwiający jego dalszą jazdę,
2) na sygnał "Stój" podawany jakimkolwiek sposobem,
3) po usłyszeniu lub zaobserwowaniu sygnału "Alarm",
4) jeżeli semafor wskazuje sygnał wątpliwy,
5) jeżeli pomimo podawanych sygnałów "Baczność" nie usuwają się z toru ludzie lub zwierzęta,
6) dostrzeżenia przeszkody na swoim lub sąsiednim torze uniemożliwiającej przejazd.

2. W przypadku wystąpienia w prowadzącym pojeździe trakcyjnym usterki niewymagającej natychmiastowego zatrzymania pociągu maszynista powinien starać się zatrzymać pociąg w miarę możliwości na poziomym profilu toru szczególnie przy prowadzeniu ciężkich pociągów towarowych.

3. W każdym przypadku nieplanowanego zatrzymania pociągu lub pojazdu trakcyjnego na szlaku, maszynista obowiązany jest fakt ten niezwłocznie zgłosić do najbliższego posterunku ruchu.

4. Jeżeli nieplanowane zatrzymanie pociągu spowodowane zostało uszkodzeniem pojazdu trakcyjnego, maszynista obowiązany jest w ciągu 15 minut podjąć decyzję odnośnie możliwości kontynuowania dalszej jazdy, powiadamiając o tym najbliższy posterunek ruchu.

§14
Obowiązki maszynisty w czasie wykonywania pracy manewrowej

1. Zakres czynności drużyny trakcyjnej przy wykonywaniu pracy manewrowej ustalają postanowienia niniejszej instrukcji, Instrukcji R-1 i R 34 oraz regulaminu technicznego stacji.

2. Lokomotywą pociągową dopuszcza się jedynie manewry ze składem prowadzonego pociągu (wystawienie lub dodawanie wagonów) na stacjach, gdzie brak jest lokomotywy manewrowej lub w danej sytuacji nie można jej do tego celu użyć.

3. W czasie manewrów wagonem silnikowym, autobusem szynowym, zespołem trakcyjnym lub samą lokomotywą dwukabinową, jazda winna odbywać się zawsze z czołowej kabiny sterowniczej, tj. tej, która jest pierwsza w kierunku jazdy.

4. Jednym elektrycznym zespołem trakcyjnym można jednocześnie przetaczać jeden nieczynny elektryczny zespół trakcyjny. Przetaczanie elektrycznym zespołem trakcyjnym z wyłączoną grupą silników trakcyjnych innego nieczynnego elektrycznego zespołu trakcyjnego jest zabronione.

5. W czasie prowadzenia manewrów drużyna trakcyjna powinna zwracać szczególną uwagę na bezpieczeństwo osób zatrudnionych przy manewrach oraz osób postronnych.

§15
Przekazanie i przyjęcie pojazdu trakcyjnego "z ręki do ręki"

1. Maszynista przekazujący pojazd trakcyjny drużynie podmiennej:
1) w książce pokładowej pojazdu z napędem dokonuje wpisu informacji dotyczących:
a) stanu technicznego pojazdu trakcyjnego,
b) sprawności działania (ABP) urządzeń automatyki bezpieczeństwa pociągu (SHP + czuwaka aktywnego +....) i urządzeń radiołączności,
c) stanu wyposażenia pojazdu trakcyjnego,
2) zdejmuje taśmę z prędkościomierza,
3) udziela ustnej informacji o stanie technicznym pojazdu trakcyjnego,

2. Maszynista przyjmujący pojazd trakcyjny obowiązany jest okazać prawo kierowania pojazdem kolejowym maszyniście zdającemu, przejąć dokumenty pociągowe od maszynisty kończącego pracę na pojeździe, dokonać wpisu potwierdzającego przyjęcie pojazdu trakcyjnego w książce pokładowej pojazdu z napędem oraz założyć taśmę prędkościomierza lub przygotować prędkościomierz elektroniczny do zapisu w pamięci danych określonych w eksploatacji.

3. Jeżeli pozwala miejsce i czas postoju pojazdu trakcyjnego maszynista przyjmujący obowiązany jest:
1) sprawdzić adnotacje w książce pokładowej pojazdu z napędem dotyczące ważności przeglądu,
2) dokonać w miejscach dostępnych wzrokowych oględzin zewnętrznych i wewnętrznych pojazdu trakcyjnego, celem sprawdzenia czy nie ma widocznych uszkodzeń lub braków.

§16
Obowiązki maszynisty w czasie kończenia pracy

1. Zakończenie pracy na pojeździe trakcyjnym może nastąpić w zakładzie lub w stacji.

2. Podczas kończenia pracy na pojeździe trakcyjnym w zakładzie, gdy nie będzie wykonywany przegląd, do obowiązków maszynisty należy:
1) sprawdzić, przed zjazdem pojazdem trakcyjnym na stanowisko postojowi, w dostępnych podzespołach i zespołach lokomotywy stan wyposażenia w materiały eksploatacyjne W przypadku braków postępować wg poleceń dyspozytora,
2) zatrzymać pojazd trakcyjny w miejscu wyznaczonym i zabezpieczyć przed zbiegnięciem,
3) sprawdzić słuchowo i wzrokowo pracę zespołów, podzespołów i urządzeń pojazdu trakcyjnego, odwodnić układ pneumatyczny,
4) po wyłączeniu wszystkich urządzeń z pracy sprawdzić wzrokowo czy nie ma widocznych uszkodzeń i braków w podwoziu i nadwoziu pojazdu trakcyjnego,
5) odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem stwierdzone nieprawidłowości i usterki w czasie pracy i oględzin pojazdu trakcyjnego,
6) zdać lub zabezpieczyć pobrane wyposażenie pojazdu,
7) zdjąć i opisać taśmę prędkościomierza, a w przypadku prędkościomierza elektronicznego postępować zgodnie z instrukcją obsługi dla danego typu prędkościomierza,
8) zdać klucze od pojazdu trakcyjnego,
9) zgłosić się do dyspozytora, przekazać wypełnione karty pracy drużyny trakcyjnej i pojazdów, zdać opisaną taśmę z prędkościomierza,
10) o wszystkich wydarzeniach w czasie wykonywania pracy zgłosić dyspozytorowi, a niezależnie od tego złożyć zgłoszenie pisemne,
11) potwierdzić u dyspozytora datę i godzinę rozpoczęcia następnej pracy oraz zapoznać się z ogłoszeniami.

3. Podczas kończenia pracy w zakładzie na elektrycznych zespołach trakcyjnych lub autobusie szynowym, do obowiązków maszynisty należy:
1) zatrzymać elektryczny zespół trakcyjny lub autobus szynowy w miejscu wyznaczonym i zabezpieczyć przed zbiegnięciem,
2) odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem stwierdzone nieprawidłowości i usterki,
3) zdjąć i opisać taśmę prędkościomierza, a w przypadku prędkościomierza elektronicznego postępować zgodnie z instrukcją obsługi dla danego typu prędkościomierza,
4) zdać lub zabezpieczyć wyposażenie pojazdu,
5) zdać klucze od pojazdu trakcyjnego
6) zgłosić się do dyspozytora, przekazać wypełnione karty pracy drużyny trakcyjnej i pojazdów, zdać opisaną taśmę z prędkościomierza,
7) o wszystkich wydarzeniach w czasie pracy zgłosić dyspozytorowi, a niezależnie od tego złożyć zgłoszenie pisemne,
8) potwierdzić u dyspozytora datę i godzinę rozpoczęcia następnej pracy.

4. Jeżeli pojazd trakcyjny będzie odstawiany na przegląd do obowiązków maszynisty należy:
1) zatrzymać pojazd trakcyjny w miejscu wyznaczonym i zabezpieczyć przed zbiegnięciem,
2) zdać lub zabezpieczyć wyposażenie pojazdu trakcyjnego,
3) odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem stwierdzone nieprawidłowości i usterki w czasie pracy pojazdu trakcyjnego,
4) zdjąć i opisać taśmę prędkościomierza, a w przypadku prędkościomierza elektronicznego postępować zgodnie z instrukcją obsługi dla danego typu prędkościomierza,
5) zdać klucze od pojazdu trakcyjnego,
6) zgłosić się do dyspozytora, przekazać wypełnione karty pracy drużyny trakcyjnej i pojazdów, zdać opisaną taśmę z prędkościomierza,
7) o wszystkich wydarzeniach w czasie wykonywania pracy zgłosić dyspozytorowi, a niezależnie od tego złożyć zgłoszenie pisemne,
8) potwierdzić u dyspozytora datę i godzinę rozpoczęcia następnej pracy.

5. W przypadku zdania pojazdu trakcyjnego w zakładzie, w którym maszynista nie jest zatrudniony, winien on zgłosić się do właściwego dyspozytora tego zakładu z kartą pracy drużyny trakcyjnej i pojazdów Mt514, przekazać informację o stanie technicznym pojazdu i zastosować się do poleceń wydanych przez tego dyspozytora.

6. Gdy zakończenie pracy na lokomotywie następuje w stacji bez przekazania maszyniście podmiennemu, maszynista zobowiązany jest:
1) uzgodnić miej sce odstawienia lokomotywy na postój,
2) zatrzymać lokomotywę w miejscu wyznaczonym i zabezpieczyć przed zbiegnięciem,
3) sprawdzić słuchowo i wzrokowo pracę zespołów, podzespołów i urządzeń lokomotywy, odwodnić układ pneumatyczny,
4) dokonać w miejscach dostępnych lokomotywy wzrokowych oględzin zewnętrznych i wewnętrznych, celem sprawdzenia czy nie ma widocznych uszkodzeń lub braków,
5) sprawdzić:
a) ilość płynu w układzie chłodzenia silnika spalinowego,
b) ilość paliwa w zbiornikach,
c) poziomy oleju w dostępnych podzespołach i zespołach lokomotywy,
6) dokonać w książce pokładowej pojazdu z napędem adnotacji o:
a) stanie technicznym lokomotywy,
b) wyposażenia lokomotywy i stanie paliwa,
7) zdjąć i opisać taśmę prędkościomierza, a w przypadku prędkościomierza elektronicznego postępować zgodnie z instrukcją obsługi dla danego typu prędkościomierza,
8) uzgodnić z dyżurnym ruchu miejsce przekazania dokumentów pociągowych oraz miejsce zdeponowania kluczy od lokomotywy,
9) zgłosić dyspozytorowi zakończenie pracy na lokomotywie, złożyć informację o jej stanie technicznym, ewentualnych wydarzeniach i potwierdzić datę i godzinę rozpoczęcia następnej pracy.

7. Podczas kończenia pracy w stacji na elektrycznych zespołach trakcyjnych lub autobusie szynowym bez przekazania drużynie podmiennej do obowiązków maszynisty należy:
1) uzgodnić miejsce odstawienia elektrycznych zespołów trakcyjnych lub autobusu szynowego na postój,
2) zatrzymać elektryczny zespół trakcyjny lub autobus szynowy w miejscu wyznaczonym i zabezpieczyć przed zbiegnięciem,
3) dokonać w miejscach dostępnych wzrokowych oględzin zewnętrznych, celem sprawdzenia czy nie ma widocznych uszkodzeń lub braków,
4) odnotować w książce pokładowej pojazdu z napędem stwierdzone nieprawidłowości i usterki,
5) zdjąć i opisać taśmę prędkościomierza, a w przypadku prędkościomierza elektronicznego postępować zgodnie z instrukcją obsługi dla danego typu prędkościomierza,
6) zdać klucze od elektrycznych zespołów trakcyjnych lub autobusu szynowego,
7) o wszystkich wydarzeniach w czasie wykonywania pracy zgłosić dyspozytorowi, a niezależnie od tego złożyć zgłoszenie pisemne,
8) potwierdzić u dyspozytora datę i godzinę rozpoczęcie następnej pracy.

8. W przypadku pracy maszynisty w obsadzie dwuosobowej tj. wraz z pomocnikiem maszynisty, wymienione w tym paragrafie czynności maszynista wykonuje wspólnie z pomocnikiem maszynisty.

9. Zapisy w książce pokładowej pojazdu z napędem maszynista obowiązany jest potwierdzić czytelnym podpisem, wpisując przy podpisie numer statystyczny zakładu, w którym jest zatrudniony.